15:15 ICT Thứ hai, 16/07/2018

Trang nhất » Tin Tức » Tin tức tổng hợp

Những nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Thái trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ

Thứ năm - 15/06/2017 07:22
Đến Điện Biên Phủ, ngoài quần thể di tích chiến trường Điện Biên Phủ ta không thể không nhắc đến nét đẹp văn hóa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn thành phố. Thành phố Điện Biên Phủ có 14 dân tộc chung sống, mỗi dân tộc mang một nét văn hóa đặc trưng riêng. Trong đó phải kể đến nét văn hóa của dân tộc Thái. Trước tiên mời bạn đọc cùng tìm hiểu về văn hóa của người Thái đen qua các đặc điểm sau:
       
       Về kiến trúc nhà ở: Người Thái có kiến trúc nhà ở rất độc đáo, đó là kiến trúc nhà sàn, được làm bằng gỗ trên mái lợp ngói hoặc tôn, tranh nứa, lá, tùy vào điều kiện của từng gia đình mà người ta lợp bằng các vật liệu khác nhau. Mặt sàn cao hơn mặt đất từ 2m đến 2,5m để tránh côn trùng và tránh thú dữ vì sống trên đồi núi và chân núi nên xưa kia có nhiều thú dữ. Có 2 cầu thang lên xuống, bên phải dành cho đàn ông đi, bên trái dành cho phụ nữ đi. Bên cạnh kiến trúc nhà ở thì nghề thủ công truyền thống của người Thái cũng là một trong những nét văn hóa đặc sắc. Người Thái trên địa bàn hiện đang thực hành các nghề. Dệt thổ cẩm, đan lát mây tre, đan chài lưới. Tạo ra các sản phẩm túi sách, chăn, ga, gối, đệm, ghế, coong đựng xôi... cung cấp nhu cầu sử dụng của nhân dân địa phương và du khách thập phương để làm quà tặng bạn bè và người thân mỗi khi đến với thành phố Điện Biên Phủ. Ngoài ra ẩm thực truyền thống của người Thái đen cũng là nét văn hóa mà du khách không thể bỏ qua khi đến với thành phố đó là các món nướng, sấy từ gà, cá, thịt lợn, trâu, bò; gỏi cá, cơm lam, chẩm chéo, sôi nếp nương....Các món này được đồng bảo dân tộc Thái tại các bản trên địa bàn thành phố chế biến rất cầu kỳ, công phu và không kém phần thơm ngon và hấp dẫn. Thực phẩm và gia vị để chế biến phần lớn được lấy từ địa phương do nhân dân nuôi, trồng. Không chỉ có vậy, dân tộc Thái còn có trang phục truyền thống rất độc đáo mà không thể lẫn với bất cứ dân tộc nào khác. Người Thái đen thành phố có 2 loại trang phục dành cho nam và nữ. Đối với trẻ em, nam mặc áo quần, khăn, mũ; nữ mặc áo, váy, khăn, thắt lưng, phụ trang. Thanh niên: Nam mặc áo, quần, khăn; nữ mặc áo, váy, yếm, khăn, thắt lưng, phụ trang. Trung niên: Nam mặc áo, quần, khăn, mũ; nữ mặc áo, váy, yếm, khăn, thắt lưng, phụ trang. Người già: Nam mặc áo, quần, khăn, mũ; nữ mặc áo, váy, yếm, thắt lưng, phụ trang. Những loại trang phục này một phần người dân đi mua và một phần tự làm từ thổ cẩm để dùng.

       Về Tôn giáo, tín ngưỡng: Đối với các dân tộc trên địa bàn thành phố, tôn giáo tín ngưỡng được thể hiện rõ nét nhất trong các nghi lễ trong đám ma và đám cưới. Đối với dân tộc Thái đen: Khi trong nhà có người tắt thở, người nhà phải tắm rửa bằng nước thơm và thay quần áo cho người chết. Nước thơm dùng để tắm cho người chết thường được đun lên và cho một ít hoa thơm có trong vườn như: Hoa bưởi, hoa ban… Người Thái cho rằng dùng nước có ướp các loại hoa trên sẽ có mùi thơm dịu và có tác dụng khử các mùi hôi tanh. Người ta gội đầu, chải, búi tóc và thay quần áo cho người quá cố. Thứ tự áo trắng ở trong, áo đen ở ngoài. Tiếp đó người ta đặt người quá cố xuống đệm và lấy vải trắng quấn quanh người, vải đỏ phủ lên trên. Lấy một ít đồng bạc trắng cho vào tay người chết, người Thái quan niệm rằng khi lên trời họ sẽ có tiền tiêu. Sau đó người nhà sẽ mổ một con vịt, chặt đầu, hai cánh và hai chân buộc lại rồi để cạnh người chết, nếu để lâu họ thường treo gác bếp. Với quan niệm khi người chết lên trời sẽ phải đi qua sông và tiếng kêu của con vịt sẽ đưa đường cho người chết qua sông để mau lên trời.  Sau khi làm xong các thủ tục trên, người nhà sẽ gọi người chết một lần nữa xem còn sống không. Nếu không thưa thì họ ra sân trước nhà kêu thật to: “Trời ơi! Bố (mẹ) tôi chết rồi”, khi đó những người trong gia đình mới được khóc...Trong đời sống hàng ngày, người quá cố ngủ ở đâu thì khi chết, thi thể họ sẽ được đặt ở chỗ đó. Người ta khâm niệm cho người chết dưới xà ngang giữa hai cột cái trong nhà, đó là cột “khau hẹ” và “khau chảu xửa”. Theo quan niệm của người Thái đen, ma nhà trú ngụ trên xà ngang đó, khâm niệm ở đây để ma nhà biết mà đi. Các thành viên của gia đình có tang trong vòng 3 tháng không được đến nhà người khác, vì người ta quan niệm nếu gia đình có người mất mà đến nhà người khác thì sẽ mang đến điều không hay cho gia chủ và khi có người chết mọi vật dụng trong nhà đều phải đảo ngược. Trước khi đào huyệt họ mang theo 1 quả trứng gà sống tung vào chỗ đất trống nếu người chết đồng ý chỗ nào khi tung trứng thì trứng sẽ vỡ chỗ đó. Người ta sẽ chọn chỗ đó để đào huyệt... nghi lễ trong tang ma hiện vẫn được duy trì.

       Trong đám cưới của người Thái: Đồ lễ, thách cưới gồm khăn piêu, túi đeo, dây lưng, áo cóm, váy; nhà trai mang cho nhà gái 01 con lợn cúng ma nhà, 01 con lợn thịt đãi khách, 02 con gà; nhà gái mang sang nhà trai chăn đệm. Trước khi cưới, chú rể phải sang ở rể nhà cô dâu 1 năm (ngày nay tùy điều kiện của 2 bên nhà trai, nhà gái mà sắm đồ lễ cho phù hợp). Quà Cưới: Nhà trai sắm cho cô dâu: 1 nắm tóc giả, châm bạc cài đầu, 1 đôi vòng tay bạc, 1 đôi hoa tai, 1 áo váy truyền thống. Qùa của cô dâu: Tùy điều kiện nhưng phải có qùa cho bố, mẹ, ông, bà, anh, em, cô, dì, chú, bác bên nhà chồng những vật dụng là khăn piêu, khăn mặt thêu, túi đeo; riêng bố mẹ chồng mỗi người 1 bộ trang phục truyền thống. Điều đặc biệt không thể thay đổi là khi người phụ nữ Thái đã lấy chồng thì phải búi tóc....

        Về trò chơi dân gian: Dân tộc Thái có những trò chơi như đi cà kheo, đẩy gậy, kéo co, tó má lẹ, nhảy sạp.... Hiện các trò chơi này vẫn còn được tổ chức trong những dịp lễ, tết tại các bản trên địa bàn thành phố, được phổ biến trong nhân dân và được mọi tầng lớp tham gia.

         Tiếng nói: Các dân tộc trên địa bàn thành phố đều có tiếng nói riêng. Hiện vẫn còn sử dụng khá phổ biến trong quá trình giao tiếp, sinh hoạt hằng ngày của người dân, tiếng nói được truyền miệng từ đời này qua đời khác, tuy nhiên tiếng nói giữa các dân tộc có sự giao thoa mạnh mẽ. Một người của dân tộc này có thể nói được 2, 3 thứ tiếng của dân tộc khác.
Về chữ viết: Dân tộc thái có chữ viết riêng, nhưng do cuộc sống hiện đại, cộng với sự giao thoa văn hóa giữa các dân tộc và sự ảnh hưởng của nền văn hóa nước ngoài nên chữ viết của người Thái hiện đã bị mai một, chỉ còn một số tài liệu được lưu lại tại một số bản trên địa bàn thành phố. Ngoài ra các làn điệu dân ca, dân vũ Thái cũng là những nét văn hóa tiêu biểu không thể không nhắc tới, bởi các thể loại này đang được nhân dân tại các bản của thành phố thường xuyên luyện tập và duy trì trong những ngày lễ, tết, lên nhà mới, đám cưới của nhân dân và những sự kiện văn hóa diễn ra trên địa bàn thành phố.

       Lễ hội truyền thống: Dân tộc Thái có lễ hội xên bản, xên Mường; hội Hạn Khuống....Năm 2010 thành phố đã tổ chức bảo tồn hội Hạn Khuống, nhưng cho đến nay việc duy trì lễ hội còn nhiều hạn chế. Do tổ chức tốn kém, đời sống của nhân dân còn nhiều khó khăn và việc ảnh hưởng của các nền văn hóa của các dân tộc khác trên địa bàn cũng phần nào tác động đến văn hóa bản địa, tuy nhiên hiện nay vẫn còn tồn tại các nghi lễ cúng trong gia đình như: Lễ mừng cơm mới; lễ cúng tổ tiên, những lễ cúng này thường cúng ông bà, tổ tiên và các vị thần linh cầu sức khỏe, mùa màng bội thu, mọi điều tốt lành đến với gia chủ....

       Các luật tục, quy ước: Người Thái có luật tục quy định tất cả các hộ gia đình trong bản làm nhà phải quay theo một hướng đồng loạt từ đầu bản đến cuối bản; Quy ước trong đám ma khi có người trong bản chết, tất cả các gia đình trong bản phải tham gia chia buồn và mang theo gạo, tiền để đóng góp cùng gia đình có người mất. Trong đám cưới, nhà trai phải sắm đồ cưới cho cô dâu, cô dâu phải chuẩn bị quà cưới cho bố mẹ chồng, ông bà, anh em, cô chú, dì trước khi về nhà chồng. Hiện các luật tục, quy ước này vẫn được duy trì tại các bản trên địa bàn thành phố.

       Những nét văn hóa trên của người Thái đen đã phần nào tô thêm những sắc màu văn hóa của tổng hòa các dân tộc trên địa bàn thành phố, đó cũng là một trong những nguồn tài nguyên vô giá để phát triển du lịch thu hút khách tham quan, tìm hiểu và nghiên cứu./.

Tác giả bài viết: Cao Thị Kim Thoa

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Video

Phóng sự về chương trình "Kết nối Biển Đông" (Nguồn: mic.gov.vn)
Phóng sự về chương trình "Kết nối Biển Đông" (Nguồn: mic.gov.vn)
Lễ diễu binh kỷ niệm 60 năm chiến thắng Điện Biên Phủ
Video giới thiệu cuộc thi "Chung tay cải cách thủ tục hành chính" (Nguồn: Chinhphu.vn)

Bản đồ địa chính

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 18


Hôm nayHôm nay : 5288

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 111954

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 26539733

Cơ sở dữ liệu Quốc gia về thủ tục hành chính
Đảng Cộng sản Việt Nam
Chính phủ
Đại biểu nhân dân Điện Biên
Cổng thông tin điện tử tỉnh Điện Biên
Công báo Điện Biên
Trung tâm chăm sóc khách hàng Điện Lực Điện Biên